Jesienny wysyp grzybów wyraźnie przyspieszył. W połowie września świeże relacje napływają już z wielu części Polski, ale sytuacja jest bardzo nierówna: w jednym lesie można wrócić z pełnym koszem, kilkadziesiąt kilometrów dalej znaleźć zaledwie kilka sztuk. Dlatego zamiast kolejnej „mapy pewnych miejscówek” warto spojrzeć na to, co rzeczywiście wynika z najnowszych doniesień i jak sprawdzić las jeszcze przed wyjazdem, informuje sportowynews.pl.
Najważniejsza wskazówka na teraz: nie szukaj województwa, w którym „są grzyby”. Szukaj świeżych zgłoszeń z konkretnego rejonu, bo wysyp potrafi mieć bardzo lokalny charakter.
Gdzie są teraz grzyby? Pierwszy jesienny wysyp już trwa
Dane z ostatnich dni pokazują, że sezon rzeczywiście nabrał tempa. W zestawieniu Radaru Grzybowego grzyby.pl obejmującym okres 7–13 września bardzo aktywne były m.in. województwa mazowieckie, dolnośląskie, wielkopolskie, pomorskie i śląskie. Nie oznacza to oczywiście, że każdy las w tych regionach jest pełen grzybów — liczba zgłoszeń pokazuje przede wszystkim, gdzie pojawia się dużo świeżych relacji od grzybiarzy.
O trwającym pierwszym jesiennym wysypie informowała 12 września również Wirtualna Polska. Z relacji wynika, że obecnie pojawiają się przede wszystkim prawdziwki, podgrzybki, koźlarze, kanie i pierwsze opieńki. Dużo sygnałów pochodzi z północnej, północno-wschodniej i centralnej Polski, ale bardzo udane grzybobrania zdarzają się również na Dolnym Śląsku.
Gdzie są teraz grzyby? Sprawdź region na mapie
Mazowieckie
Świeże sygnały: bardzo dużo aktualnych zgłoszeń; relacje pojawiały się jeszcze 12 września wieczorem.
Można wypatrywać: podgrzybków, borowików, koźlarzy, miejscami opieniek.
Pomorskie i północ Polski
Świeże sygnały: jeden z regionów często pojawiających się w najnowszych relacjach.
Można wypatrywać: podgrzybków, prawdziwków i koźlarzy.
Wielkopolskie
Świeże sygnały: duża liczba doniesień z ostatniego tygodnia.
Można wypatrywać: borowików, podgrzybków i koźlarzy.
Dolnośląskie
Świeże sygnały: aktywne zgłoszenia oraz bardzo dobre pojedyncze zbiory w Kotlinie Kłodzkiej.
Można wypatrywać: przede wszystkim prawdziwków, także koźlarzy i borowików ceglastoporych.
Śląskie
Świeże sygnały: spora liczba świeżych relacji, ale sytuacja mocno różni się lokalnie.
Można wypatrywać: borowików, podgrzybków, kurek i koźlarzy.
Małopolskie
Świeże sygnały: grzyby są, ale wysyp nie jest równomierny; sygnały pojawiają się m.in. z południowej części regionu.
Można wypatrywać: borowików i rydzów, lokalnie także innych gatunków.
Warto zwrócić uwagę na Dolny Śląsk. Grzybiarz cytowany przez WP informował o bardzo dużych zbiorach prawdziwków w Kotlinie Kłodzkiej na początku września. To dobry dowód na trwający wysyp, ale nie jest to gwarancja, że identyczna sytuacja utrzyma się przez kolejny tydzień. Owocniki mogą pojawić się szybko i równie szybko zniknąć.
Jak sprawdzić, czy warto jechać do konkretnego lasu?
Najgorszą strategią jest kierowanie się artykułem sprzed tygodnia zatytułowanym „tu są teraz grzyby”. Przy dynamicznym wysypie taka informacja może być już nieaktualna.
Przed wyjazdem warto zrobić trzy krótkie sprawdzenia:
- zobaczyć relacje z ostatnich 24–48 godzin, a nie ogólną mapę sezonu;
- sprawdzić pogodę z ostatnich kilku dni i zwrócić uwagę na wilgotność oraz opady;
- upewnić się, czy w danym kompleksie leśnym nie obowiązuje okresowy zakaz wstępu.
Przydatny jest wspomniany Radar Grzybowy, ponieważ opiera się na bieżących zgłoszeniach osób wracających z lasu. Trzeba jednak zachować rozsądek: pojedynczy pełny kosz nie oznacza jeszcze wysypu w całym powiecie.
Znacznie cenniejsze od informacji „ktoś zebrał 100 prawdziwków” jest kilka niezależnych świeżych zgłoszeń pochodzących z tej samej części regionu.
Grzyby można zbierać za darmo, ale nie w każdym lesie
W lasach zarządzanych przez Lasy Państwowe rekreacyjne zbieranie grzybów jest co do zasady bezpłatne. Są jednak miejsca, do których grzybiarz wchodzić nie powinien albo w których zbiór jest zabroniony.
Lasy Państwowe wymieniają m.in.:
- uprawy leśne o wysokości do 4 metrów,
- drzewostany nasienne,
- powierzchnie doświadczalne,
- ostoje zwierzyny,
- tereny wojskowe,
- obszary objęte obowiązującym zakazem wstępu.
Osobna zasada dotyczy parków narodowych i rezerwatów przyrody. Ustawa o ochronie przyrody przewiduje zakaz zbierania dziko występujących roślin i grzybów, ale dopuszcza możliwość wyznaczenia miejsc, w których taki zbiór jest dozwolony. Dlatego nie warto kierować się prostym założeniem „park narodowy = zawsze zakaz” albo „skoro inni zbierają, to wolno”. Przed wejściem należy sprawdzić regulamin konkretnego parku lub rezerwatu.
Uwaga na czasowe zakazy. Można trafić na nie właśnie w środku sezonu
To szczególnie ważne teraz. Okresowy zakaz może zostać wprowadzony np. po wichurach, z powodu zagrożenia pożarowego, uszkodzonego drzewostanu albo prowadzonych prac.
Dobrym przykładem jest Mazowsze, gdzie jednocześnie pojawia się dużo świeżych relacji grzybiarzy. Nadleśnictwo Wyszków wprowadziło od 11 do 30 września 2026 roku okresowy zakaz wstępu na wskazane tereny z powodu wiatrołomów.
Pełny kosz znaleziony przez kogoś w danym rejonie nie jest zaproszeniem do wejścia do każdego pobliskiego lasu. Najpierw trzeba sprawdzić, czy teren jest dostępny.
Aktualne okresowe zakazy można zobaczyć w oficjalnym Banku Danych o Lasach. Informacje są aktualizowane przez właściwe nadleśnictwa.
Przydatna jest także bezpłatna aplikacja mBDL – mobilny Bank Danych o Lasach. Pokazuje mapy lasów, granice nadleśnictw, czasowe zakazy wstępu i może działać offline po wcześniejszym pobraniu map. W obcym lesie jest to znacznie bardziej użyteczne niż zapisany w telefonie zrzut ekranu z „tajną miejscówką”.
Nie jesteś pewien grzyba? Sanepid może sprawdzić go bezpłatnie
To jedna z najbardziej praktycznych informacji, o której wiele osób przypomina sobie dopiero po powrocie z lasu. Nie trzeba rozstrzygać w domu, czy znaleziony okaz „chyba wygląda jak jadalny”.
Główny Inspektorat Sanitarny informuje, że w stacjach sanitarno-epidemiologicznych można skorzystać z pomocy grzyboznawców lub klasyfikatorów grzybów. Ocena jest bezpłatna.
„Jeżeli nie jesteśmy pewni, czy zebrane grzyby są jadalne, nie ryzykujmy.”
— Główny Inspektorat Sanitarny
Jest tylko jeden praktyczny warunek: przed przyjazdem warto sprawdzić stronę swojej stacji sanitarno-epidemiologicznej albo zadzwonić. Dyżury specjalistów nie muszą odbywać się przez cały dzień.
Grzyboznawca ma uprawnienia do oceny grzybów świeżych i suszonych, natomiast klasyfikator grzybów ocenia grzyby świeże.
Cebula, srebrna łyżeczka i „spróbowanie kawałeczka” nie powiedzą, czy grzyb jest trujący
Najbardziej niebezpieczne podczas grzybobrania są nie tylko pomyłki, ale również przekonanie, że istnieje prosty domowy test pozwalający je naprawić.
Sanepid jednoznacznie ostrzega przed popularnymi „metodami”, takimi jak:
- gotowanie grzybów z cebulą i obserwowanie jej koloru,
- wkładanie do potrawy srebrnej łyżeczki,
- ocenianie grzyba po zapachu,
- uznawanie gorzkiego smaku za oznakę trucizny.
Państwowa Inspekcja Sanitarna podkreśla, że takie sposoby są błędne. Niektóre śmiertelnie trujące gatunki wcale nie muszą mieć odstraszającego smaku czy zapachu.
Jeśli nie potrafisz oznaczyć grzyba przed zjedzeniem, nie próbuj udowadniać jego jadalności w kuchni.
Małe grzyby nie zawsze są najlepszym znaleziskiem
Młody, idealnie wyglądający owocnik wydaje się atrakcyjny, ale dla początkującego grzybiarza może być znacznie trudniejszy do prawidłowego rozpoznania. Charakterystyczne cechy gatunku nie zawsze są jeszcze dobrze rozwinięte.
Dlatego GIS zaleca zbieranie okazów wyrośniętych i dobrze wykształconych. Początkującym rekomenduje natomiast skupienie się przede wszystkim na grzybach rurkowych, czyli takich, których spód kapelusza przypomina gąbkę, a nie blaszki.
Nie oznacza to, że każdy grzyb rurkowy jest jadalny. Chodzi o zmniejszenie ryzyka fatalnej pomyłki, a nie o stworzenie kolejnej „prostej zasady rozpoznawania”.
Koszyk zamiast reklamówki. To nie kwestia tradycji
Do lasu warto zabrać przewiewny koszyk. Plastikowa reklamówka jest wygodniejsza tylko przez kilka minut — grzyby szybko się w niej zaparzają, zaczynają psuć i mogą stać się niebezpieczne nawet wtedy, gdy prawidłowo rozpoznaliśmy gatunek.
Przyda się również:
- naładowany telefon,
- mapa offline lub aplikacja mBDL,
- nóż do wstępnego oczyszczenia zbiorów,
- długie spodnie i odpowiednie obuwie,
- środek przeciw kleszczom,
- woda i niewielka apteczka, szczególnie przy dłuższym wyjściu.
Po znalezieniu grzyba najlepiej wyjąć go tak, aby możliwe było obejrzenie całego owocnika. Pozostawienie części trzonu w ziemi może później utrudnić oznaczenie gatunku. Miejsce po grzybie warto natomiast przykryć ściółką i nie rozgrzebywać otoczenia.
Gdzie jechać na grzyby w ten weekend?
Na 13 września nie ma jednej uczciwej odpowiedzi dla całej Polski. Świeże sygnały są dobre, sezon wyraźnie się rozkręca, ale wysyp jest miejscowy. Duża liczba nowych doniesień pojawia się m.in. w Polsce centralnej, na północy i zachodzie, a udane zbiory notowane są również na Dolnym Śląsku.
Najrozsądniejszy schemat przed wyjazdem wygląda dziś tak:
- sprawdź zgłoszenia z ostatnich 24–48 godzin dla swojego województwa,
- wybierz 2–3 kompleksy leśne zamiast jednej „pewnej miejscówki”,
- sprawdź w Banku Danych o Lasach, czy nie ma zakazu wstępu,
- nie wchodź do parków narodowych i rezerwatów bez sprawdzenia zasad konkretnego obszaru,
- zbieraj tylko grzyby, których rozpoznania jesteś pewien,
- w razie wątpliwości zabierz okazy do sanepidu zamiast eksperymentować w kuchni.
W dobrym grzybobraniu nie chodzi o znalezienie internetowej „tajnej mapy”. Największą przewagę daje dziś świeża informacja, legalnie dostępny las i umiejętność odpuszczenia grzyba, którego nie potrafimy pewnie rozpoznać.
Jeśli po leśnej wyprawie ktoś długo nie wraca, warto też wiedzieć, co zrobić w razie zaginięcia — wyjaśniamy to w materiale „Ktoś nie wrócił z Tatr? Co zrobić i kiedy zgłosić zaginięcie”.
